Kəlbəcərin yaylaq mövsümü
Digər xəbərlər

Kəlbəcərin yaylaq mövsümü

Kəlbəcər bölgənin ən unikal təbiətinə, min bir dərdin dərmanı, olan möcüzəli sularına ən zəngin təbii resurslara malik olan bir cənnət məkanıdır. Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev 1996- ildə Kəlbəcər ziyalıları ilə görüşündə demişdir ki, Kəlbəcər həm təbii sərvətlərlə zənginliyinə, həm orada yaşayan insanların fədakarlığına görə respublikamızda həmişə çox hörmətə, ehtirama layiq olubdur. Bəli, biz regionun diqqətini bənzərsizliyi ilə özünə cəlb edən doğma Kəlbəcərimizə nəhayət ki, qovuşduq, ən xoşbəxt günlərimizi yaşayırıq...

Göygöl rayonunun Toğana kəndində - Kəlbəcərə gedən yolun üstündə dayanmışıq. Fikir bizi çox-çox uzaqlara çəkir. Aram-aram hər iki istiqamətdə irəliləyən hərbi mülki avtomobillərə fikir veririk, kimisinin Kəlbəcərə getdiyini, kimisinin Kəlbəcərdən gəldiyini yəqin etməyə çalışırıq. Bir vaxtlar bu yollarla Azərbaycanın varı sayılan heyvandarlıq təsərrüfatları yaylamaq üçün Kəlbəcərə - Dəlidağa, Ağcaqıza, Taxtaya, Sarıyerə, Qonura, Qoçdaşa daşınardı. Az qala 40 rayonun qoyunçuluq təsərrüfatı sadaladığım sadalamadığım Kəlbəcər yaylaqlarında yaylayırdı. Elə ki, dağlar al-əlvan çiçəklərlə xalını xatırlatdı, elatın köçü başlayırdı. Bu köç arandan çıxandan yan-yön olana qədər bir ay boyu beləcə bu yollarda bir qələbəlik yaradırdı. Kəlbəcər yaylaqları aran ellərinin heyvandarlıq təsərrüfatına qucaq açır, 100 minlərlə iri xırdabuynuzlu heyvanlar bu yaylaqların gül-çiçək dənizinə qərq olurdu. Kəlbəcər dağları yayın üç ayında toy-büsatın, çal-çağırın, çoban tütəyinin səsiylə mürgüləyirdi. Payız özünü yetirməklə havaların soyumağa başlaması, arxaclarda dəvənin, sürünün yönü arana yatdığını görən ağsaqqalları hərəkətə gətirir, köçü qaldırmağın vaxtı çatdığını söylərdilər. üzü arana köç başlayardı. Dağların kimsəsizliyə, səssizliyə qovuşma zamanı bundan sonra başlardıDağların bu müvəqqəti halı Kəlbəcərə min bir məhəbbətlə bağlı olan sakinləri beləcə qəhərləndirərdi...

1993- ilin soyuq, qarlı aprel günlərində isə bu yolla Kəlbəcərin "köçü" başlamışdı. Mənfur düşmənlərin top-tüfəng yağışı altında canını qurtarmaq istəyənlər Murova üz tutmuşdular. O günlər qarlı Murov neçə-neçə körpənin, qadın qocanın qanına bais oldu. Onların buz bağlamış cəsədlərini Murovun sırsıra bağlamış sərt yamaclarından qoparmaq mümkün olmadı. 30 ildən artıq idi ki, əvvəldə xatırladığım o çal-çağır, o toy-büsat, o çoban bayatısı, çoban tütəyi acı bir xatirəyə dönüb yaddaşımızın bir küncünə atılı qalmışdı. Bu yerlərdə insan qəhqəhəsi, sevinci bayquş səsilə əvəzlənmişdi. Mənfur düşmənlər tək kəlbəcərliləri deyil, aran ellərinin camaatını da bu dağlara, bu yaylaqlara həsrət qoymuşdu. Burada təbii sərvətlər talanmaqla yaşayış üçün zəruri olan hər şey xarabalığa çevrilmişdi. Camaatın uzun illərdən bəri alın təri ilə qazandığı var-dövlətini ermənilər mənimsəyirdi. Bu varın sahibləri isə bir gün quruca torpağa dönmək ümidilə dözməyib canlarını tapşırırdılar.

27 sentyabr - Azərbaycanın haqq savaşından sonra isə bütün Azərbaycan qürurlandı. Yurd-yuvasından didərgin düşmüş yüz minlərlə insanın sevinci, qüruru ikiqat oldu. Qarabağda muğam səsi, məscidlərdə azan səsi ucalmağa başladı. Ali Baş Komandanımız cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə müzəffər Azərbaycan Ordusu öz qüdrətini düşmənə, liderliyini dünyaya göstərdi. Torpaqlarımızın azadlığı üçün şəhidlərin qanı axdı, qazilərimiz can qoydu. Azərbaycan xalqı kimliyindən asılı olmayaraq, bu haqq savaşına öz mənəvi dəstəyini göstərdi. O çətin sınaq anlarında başqa şeyə gücü çatmayanlar üçrəngli bayrağımızı qapı pəncərələrindən asmaqla öz birlik milli mənəviyyatlarını göstərdilər. Şükürlər olsun ki, Azərbaycan ərazi bütövlüyünün təmin olunması ilə qalib oldu. Bu gün digər azad olunmuş rayonlar kimi, Kəlbəcər öz doğmalarının nəfəsilə üz-üzədir.

Kəlbəcər dağlarının, Kəlbəcər yaylaqlarının keçmiş şöhrəti özünə qayıdır. Yenə qoyunçuluq, arıçılıq təsərrüfatları öz doğma ünvanına üz tutur. Artıq Kəlbəcər dağlarına ənənəvi olaraq köç başlayıb. 10 minlərlə qoyun sürüsü 1000-dən artıq arı ailəsi köçürülməkdədir. Kəlbəcər Rayon Polis Şöbəsi burada asayişi fədakarlıqla qoruyur, təhlükəsizlik tədbirləri görür. Eyni zamanda Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi bu dövlət əhəmiyyətli işə öz töhfəsini verir. Həmçinin, Kəlbəcər Aqrar İnkişaf Mərkəzi rayon Baytarlıq İdarəsinin əməkdaşları da mütəmadi burada profilaktik tədbirlər aparır, peyvəndləmə işləri həyata keçirirlər. Bir sözlə, 30 ildən sonra dağlara qaldırılmış qoyun sürüləri arı ailələrinə xüsusi fikir verilir. Bəli, dağlar yiyəsiz qalmadı... Bu qüruru bizlərə yaşadan şəhidlərimizin ruhuna Tanrıdan rəhmət diləyir, Ali Baş Komandanımıza Azərbaycanın rəşadətli ordusunun əsgərlərinə təşəkkürlərimizi çatdırırıq. İnşallah, o gün olacaq ki, yenə Sarıyer yaylağı, Gəlinqayası öz dopdoğmaca qonaqlarına qucaq açacaq, Kəlbəcər eli yönbəyön öz ata yurdunda yerləşəcək, bundan sonra o dağların, o yaylaqların toylu-düyünlü, çal-çağırlı günləri elə o dağlar qədər əbədi olacaqdır.

Köçəri CƏFƏRLİ,

Kəlbəcər sakini.